دبیرخانه دائمی همایش توسعه مکران گامی بسوی توسعه مناطق آزاد اقتصادی و تجاری

 

تعریف مناطق آزاد تجاری
-در تعریف سازمان ملل متحد (یونیدو) از مناطق آزاد به عنوان «محرکه» در جهت تشویق صادرات صنعتی تلقی می گردد.
-همچنین در برداشت جدید از مناطق آزاد – که به منطقه آزاد پردازش صادرات معروف است- به ناحیه صنعتی ویژه ای در خارج از مرز گمرکی، که تولیداتش جهت گیری صادراتی دارند، گفته می شود.
فلسفه این اصطلاح را می توان در تغییر استراتژی واردات به استراتژی توسعه صادرات دانست.
-قسمتی از قلمرو سیاسی یک کشور که کالای عرضه شده در آنجا از لحاظ ارتباط حقوق و عوارض ورودی مشمول نظارت های معمول گمرکی نمی شود. واردات کالا به مناطق آزاد از خارج تابع مقررات صادرات و واردات و امور گمرکی مناطق آزاد جمهوری اسلامی و مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (UCP500) بوده و از مقررات صادرات و واردات کشور مستثنی می باشد.
-به طور کلی مناطق آزاد را این گونه می توان تعریف کرد:
«منطقه تجاری آزاد، قلمرو معینی است که غالبا در داخل یا مجاورت یک بندر واقع گردیده و در آن، تجارت آزاد با سایر مناطق جهان مجاز شناخته شده است. کالاها را می توان بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، از این منطقه خارج یا به آن وارد نمود.»
تفاوت مناطق ویژه اقتصادی و آزاد تجاری
«به محدوده جغرافیایی مشخص که قوانین گمرکی محدوده گمرکی کشور در آن اجرا نمی شود و به منظور تسهیل در امر واردات و صادرات کالا و حمایت از صنعت داخلی کشور و همچنین جذب فناوری های نوین در امر تولید و توسعه منطقه ای در مبادی گمرکات و نقاط مرزی کشور ایجاد می شود را مناطق ویژه تجاری –صنعتی می نامند.
-برخی از مهم ترین تفاوت های مناطق آزاد و ویژه را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

الف- معافیت مالیاتی به مدت ۱۵ سال در مناطق آزاد وجود دارد و در مناطق ویژه اقتصادی تخفیف مالیاتی طبق مقررات داخل کشور است.
ب- خرده فروشی کالا در مناطق ویژه اقتصادی فقط برای اتباع خارجی امکان پذیر است. لیکن در مناطق آزاد خرده فروشی برای اتباع خارجی و داخلی امکان پذیر می باشد.
ج- مقررات روادید برای اتباع خارجی در مناطق ویژه بر اساس ضوابط داخل کشور است ولی در مناطق آزاد روادید در مرزهای ورودی اعطاء می شود.
د- مقررات کار و بیمه اجتماعی در استخدام اتباع خارجی در مناطق آزاد تابع مقررات خاص مناطق می باشد ولی در مناطق ویژه اقتصادی تابع مقررات داخل کشور است.
اهداف مناطق آزاد
1. جذب سرمایه های خارجی.
2. ایجاد فرصت های شغلی جدید.
3. کسب درآمد ارزی و افزایش صادرات.
4. دستیابی به فناوری پیشرفته.
5. جذب نقدینگی سرگردان داخلی و کمک به مهار تورم.
6. محرومیت زدائی از مناطقی که امکان رشد و توسعه بالقوه را دارند.
-از سوی دیگر ماده ۱ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری- صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوبه مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۲۱/۰۶/۱۳۷۲، اهداف تشکیل مناطق آزاد تجاری- صنعتی را به شرح زیر بیان می کند:
-تسریع در انجام امور زیربنایی، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی، سرمایه گذاری و افزایش درآمد عمومی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، تنظیم بازار کار و کالا، حضور فعال در بازارهای جهانی و منطقه ای، تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی و ارائه خدمات عمومی.


فعالیت های مجاز در مناطق آزاد
۱-نگهداری امانی کالا
۲-تسریع و تسهیل در دستیابی به کالا، برای نزدیک کردن صحنه فعالیت صاحبان کالا اعم از مواد اولیه، ماشین آلات و سایر کالاهای ساخته شده یا به مصرف کنندگان داخلی به منظور پشتیبانی از تولید داخلی کشور.
۳-پردازش کالا یا ایجاد تغییرات در آن برای تحصیل ارزش افزوده با استفاده از امکانات بالقوه.
۴-فراهم نمودن تسهیلات جهت دستیابی خریداران عمده داخلی و خارجی به کالاهای مورد نیاز خود از این مناطق
۵-ایجاد عرصه فعالیت های تجاری منطقه
۶-ارتباط با کشورهای آسیائی و اروپائی و سایر نقاط و برخورداری مفید از این بازارها با استفاده از تمامی تسهیلات ترانزیت داخلی و خارجی، صادرات.
۷-جذب سرمایه و امکانات داخلی و خارجی برای موارد فوق الذکر در نیل به اهداف مورد نظر.

مزایای منطقه آزاد چابهار برای سرمایه گذاران
الف- تخفیفات
1. تخفیف در هزینه انبارداری برای کانتینرهایی که با شناور به منطقه آزاد وارد می شوند
2. تخفیف در هزینه تجهیزات بندری برای کانتینرهایی که با شناور به منطقه آزاد حمل می شوند
3. تخفیف در هزینه انبارداری کالاهای صادراتی و ترانزیتی وارد به منطقه آزاد
4. تخفیف حمل از مبدا به میزان ۱۰ % ارزش سیف (CIF ) کالا
5. تخفیف در نمایندگی و خدمات پس از فروش به میزان ۱۰ % ارزش سیف (CIF ) کالا
6. تخفیف گشایش اعتبار اسنادی (LC) از طریق یکی از بانکهای مستقر در منطقه آزاد به میزان ۲۵ % ارزش سیف (CIF ) کالا
ب- تسهیلات
1. ارائه تسهیلات مناسب جهت واردات کالا بصورت تجاری
2. ارائه تسهیلات درخصوص مابه التفاوت هزینه حمل کالا
ج- موقعیت ویژه
1. موقعیت جغرافیایی مناسب به جهت قرارگرفتن در کنار آب راههای بین المللی به عنوان مهمترین بندر ایرانی خارج از خلیج فارس با دسترسی به راههای زمینی
2. نزدیکترین مسیر به کشورهای افغانستان و آسیای میانه برای ترانزیت کالا
3. دسترسی به امکانات حمل و نقل هوایی از طریق فرودگاه چابهار با پذیرش هواپیماهای پهن پیکر و امکانات پرواز شبانه روزی و تامین سوخت مورد نیاز
4. قابلیت پهلوگیری کشتی های بزرگ تا ظرفیت ۱۰۰ هزار تن در اسکله های موجود
5. وجود آب، برق ، ارتباطات و سوخت ارزان قیمت
6. پایین بودن دستمزدها و امکان تامین نیروی انسانی از منطقه

ادامه مطلب